|
tekke edebiyatı, (xiii.-xvi. yy'lar arası): anadolu'da xiii. yy'daki iktisadi, siyasal ve toplumsal çalkantılar, anadolu insanını tasavvuf ilkelerini yaymaya çalışan tarikatlara yöneltti; medreseye karşıt tutumları, geniş hoşgörüleri, insan sevgisine verdikleri yüce değerle tarikatlar (mevlevilik, bektaşilik, bayramilik, vb,), birer çekim merkezi haline geldi. tarikatlar, ilkelerini yaymak için çeşitli sanat kollarından oldukça geniş biçimde yararlandılar; bu arada zengin bir tekke edebiyatı da doğdu, din ve tasavvuf konularını dinin kesin yasakları biçiminde değil de "gönül işi, gönül yolu" biçiminde yorumlayan, halkın diliyle ve sözlü geleneğin biçimsel özellikleriyle dile getiren tekke ozanları, büyük bir etki alanı oluşturdular. şiirler tekke toplantılarında ilahi, nefes gibi özel bestelerle okunuyordu.
tekke edebiyatının ünlü temsilcileri arasında, xiii.-xiv. yy'larda yunus emre, xiv. yy'da nebimi, xv. yy'da kaygusuz abdal, eşreîoğlu kum i, hacı bayram velî,
xvi. yy'da hatayi (şah ismail safevi), pir sultan abdal,kul himmet, aziz hudai, xvii. yy'da niyazi-i mısri anılabilir.
|
|
